Berooid na het wegvallen van je partner

Marianne Heemskerk (61) leefde een droomleven met haar man, die succesvol investeerder was. Totdat hij plotseling overleed en bleek dat zij opdraaide voor zijn miljoenenschuld. Nu heeft ze een missie: vrouwen helpen financieel zelfstandig te worden.

In september 2020 stuurt Philip Hartog zijn laatste berichtje in de gezinsapp. ‘Ik ga nu naar de operatieafdeling. Ik hou van jullie. Tot straks!’ Het is coronatijd, Marianne mag niet bij hem zijn. Een paar uur later gaat haar telefoon: Philip heeft een slagaderlijke bloeding gekregen tijdens zijn operatie. Zijn hart is meerdere keren stilgevallen, hij ligt in coma en is aangesloten op de hart-longmachine. De artsen zeggen dat het niet meer goed komt en Marianne maakt, in overleg met de artsen, de beslissing hem van de machine te halen. Samen met hun drie kinderen en andere dierbaren staat ze om zijn bed als hij overlijdt.

Nog geen vier uur later wordt ze gebeld door hun fiscalist. Ze moet het huis zo snel mogelijk zien te verkopen. Marianne: ‘Ik dacht: ben je nou helemaal gek? Hij is nog niet eens afgekoeld.’ Wat volgt is een onthulling die alles op zijn kop zet. Financieel blijkt er niets geregeld: geen pensioen, geen overlijdensrisicoverzekering, geen spaargeld en geen lijfrente. Wat er wel is? Een miljoenenschuld.

Wat Marianne niet wist: Philip had ruim 1,5 miljoen geïnvesteerd in een biotechbedrijf dat failliet ging. Om een doorstart te maken, sloot hij een commerciële lening van drie miljoen euro af – met hun huis als onderpand. In totaal zit er nu 4 miljoen euro schuld op het huis. Marianne had blind meegetekend. Ze moet nu elk kwartaal ruim 50.000 euro rente zien op te hoesten. Inkomsten zijn er niet en Marianne heeft geen idee hoe ze er financieel voorstaan. ‘Ik wist niet eens welke rekeningen er waren. Mijn zonen hebben Philips laptop moeten openbreken om inzicht te krijgen.’

Van luxe leven naar amper rondkomen

Marianne en Philip leerden elkaar in 1995 kennen via een contactadvertentie in de krant. Zij had een internationale carrière als new business-beursmanager, verdiende goed en reisde de wereld over. Hij omschreef zichzelf als ‘een iets te dikke marketeer met een boot in de grachten en een klassieke auto’. Marianne legde hem aanvankelijk op de nee-stapel, maar ging op aandringen van een vriendin toch met hem op date.

Ze viel meteen voor zijn intellect, humor en directheid. Philip bleek investeerder, werkte op het oog veel minder hard dan Marianne en toch stroomde het geld binnen. Marianne stopte op aandringen van Philip met werken toen ze zwanger raakte van een tweeling. Financieel was dat geen probleem, dacht ze. Ze woonden in riante huizen, hadden een vakantiehuis in Zwitserland en vlogen businessclass met hun tweeling en de dochter die ze later kregen de wereld over.

‘Over geld spraken we nooit. Dat hoefde ook niet. Ik was de waarde van geld compleet uit het oog verloren. Ik kreeg zakgeld, en als het op was, stortte hij bij.’

Maar als Philip er ineens niet meer is, moet Marianne meteen in de actiestand. ‘Rouwen was geen optie. Het huis móést verkocht worden, maar niemand mocht weten hoe nijpend de situatie was.’ Naar buiten toe doet ze alsof ze het huis wil verlaten vanwege de herinneringen. Ondertussen zoekt ze wanhopig naar een huurflat voor zichzelf, drie pubers en een stapel huisdieren – zonder inkomen.

‘Ik voelde me zó dom. Ik schaamde me om mensen te vertellen hoe het echt zat. Alsof ik gefaald had door niet op de hoogte te blijven van waar Philip al die tijd mee bezig was geweest. Ik was woedend op hem en op mezelf.’

Het droomhuis wordt verkocht, net boven de vraagprijs. Wat overblijft is precies genoeg voor een verhuizing naar een veel te dure huurflat waar een borgsom van vier maanden voor moet worden neergelegd. Iets anders kan ze niet krijgen, want ze kan geen inkomenszekerheid aantonen.

‘Ik heb echt gedacht: was ik maar dood. Dan hoefde ik deze shit niet op te ruimen.’

Plan gelddates

‘Hoe ongemakkelijk ook: ga met elkaar in gesprek over jullie financiële situatie. Als je dat niet doet, dan blijf je onwetend. In Nederland heerst er nog veel meer dan in andere landen een taboe op het spreken over geld. Veel vrouwen weten niet wat hun vriendinnen of partner precies verdienen, terwijl dat zo verhelderend kan zijn.

Zet tijdens dit gesprek je (angst voor) oordelen uit, wees transparant en schaam je niet voor je onwetendheid. Veel vrouwen zijn bang voor ruzies en denken: laat maar, maar je moet echt doorzetten en zorgen dat je goed geïnformeerd wordt. Laat elkaar uitpraten en kijk waar je elkaar kunt vinden en waar je anders over denkt. Bekijk jullie financiën echt als een team. Solistisch gedrag kan je duur komen te staan.’

Stel concrete vragen

‘Bereid je goed voor op jullie gelddates en stel concrete vragen over inkomsten, uitgaven, schulden en vermogen. Hoeveel breng jij binnen, hoeveel ik? Hoeveel houden we over als de vaste lasten eraf zijn? Hebben we schulden? Is de hypotheek goed opgebouwd? Hoeveel zullen we sparen? Waarvoor sparen we? Welke rekeningen hebben we?

Pak de stukken er echt bij, zodat je het met eigen ogen ziet en dus samen inzicht hebt en overal bij kunt. Plan een maandelijks geldritueel waarin je kijkt wat er binnenkomt en uitgaat, per kwartaal een sessie waarbij je verder kijkt dan inkomsten en uitgaven en de jaarlijkse financiële APK waarbij je ook naar je dromen en spaarpotjes kijkt en plannen maakt voor het nieuwe jaar.’

Zorg dat de relatie gelijkwaardig blijft

‘Toen ik thuis bij de kinderen bleef, heb ik lang over mezelf gedacht: ik kost alleen maar geld. Dat was funest om een gelijkwaardige, gezonde relatie op te bouwen. Het zou niet zo moeten zijn dat degene die meer verdient, bepaalt wat er met het geld gebeurt.

Zorg dus dat een disbalans over wie wat binnenbrengt niet een disbalans wordt in wie meer of wat mag uitgeven: dat is niet gelijkwaardig. Je kiest voor een bepaalde taakverdeling, wat er binnenkomt is van jullie samen en daar beslis je dus samen over. Zorg dat je allebei ook evenveel zakgeld hebt waar de ander niets over te zeggen heeft.’

Zorg voor een financieel veilige toekomst

‘Dit is een verwaarloosd maar zeer belangrijk punt. Zorg dat je weet welke verzekeringen jullie hebben. Is er een overlijdensrisicoverzekering? Is er een testament? Heb je alles goed en optimaal geregeld? Is het up-to-date?

Zeker met samengestelde gezinnen kan het anders heel vervelend worden, ook voor getrouwde stellen. En hebben jullie een levenstestament? Daarmee voorkom je veel ellende als de ander tijdelijk niet zelf kan beslissen over geld of medisch ingrijpen. Alles wat invloed heeft op jouw financiële toekomst moet je zo snel mogelijk goed regelen.’

Hang een prijskaartje aan onbetaalde zorg

‘Vrouwen die parttime gaan werken omdat er kinderen komen, bouwen een pensioengat op. Dat is niet eerlijk. Kinderen opvoeden, het huishouden en vrijwilligerswerk doen, op school bijspringen hebben ook waarde.

Zorg dus dat er een vergoeding tegenover jouw zorg voor de kinderen staat, zodat je pensioengat wordt opgevuld. Laat je bijvoorbeeld adviseren over een lijfrentepolis waarmee jullie ook voor jou geld voor later opzijzetten.’

Berooide weduwe herrijst

In die flat komt alles binnen. Marianne eet haar verdriet weg, drinkt te veel en komt dertig kilo aan.

‘Ik heb echt gedacht: was ik maar dood. Dan hoefde ik deze shit niet op te ruimen. Gelukkig schrok ik zo van die gedachten dat ik inzag dat ik uit de slachtofferrol moest en de verantwoordelijkheid voor mijn situatie moest nemen.’

Marianne zoekt hulp, werkt met een coach en start samen met een bevriende weduwe het platform Widow & Widowers. Ze krijgt een steeds sterker idee welke richting ze met haar leven op wil gaan. ‘Ik besefte: ik moet mijn stem gaan gebruiken.’

Wat begint met de podcast WidowTalk – over rouw en verlies – groeit uit tot een nieuw bedrijf: Spraakmakend Marianne. Ze gaat als spreker aan de slag en vertelt verhalen over veerkracht, verlies en opnieuw beginnen. Maar pas als haar businesscoach zegt dat ze vrouwen echt bewust moet maken van het financiële schijncomfort in relaties, valt het kwartje.

‘Ik wilde eigenlijk niet meer praten over de financiële problemen die ik had gehad, totdat ik besefte: maar juist dát is de kern van mijn verhaal. Mijn verhaal is extreem, maar staat symbool voor wat heel veel vrouwen overkomt. Zo veel vrouwen in Nederland zijn financieel afhankelijk van hun partner. Tot scheiding of overlijden alles onderuit haalt.’

Ze schrijft het boek Dat regelt mijn man altijd – Lessen van een berooide weduwe, waarin ze niet alleen haar eigen nachtmerrie beschrijft, maar ook praktische handvatten geeft: hoe krijg je inzicht in je financiën? Hoe voer je dit gesprek met je partner? Wat moet je nú regelen?

Marianne heeft inmiddels haar schaapjes weer op het droge. Ze woont in een huis dat ze kon kopen met de legitieme portie van de erfenis van haar vader, haar kinderen zijn volwassen en ze is weer aan het werk. Het gemis van Philip blijft, maar ze staat volop op podia.

‘Ik heb mijn levensenergie terug. Ik ben weer die strong independent woman. Berooid achterblijven is een ervaring die ik niemand gun. Van elkaar houden en geloven dat het goed geregeld is, is geen financieel plan. Dus regel het samen, zolang het nog kan.’

‘Ik was de waarde van geld compleet uit het oog verloren. Ik kreeg zakgeld, en als het op was, stortte hij bij.’

Dat regelt mijn man altijd

Dat regelt mijn man altijd door Marianne Heemskerk is te bestellen via spraakmakendmarianne.nl. Daar vind je ook informatie over de theatervoorstelling DRMMA, die Marianne maakt over dit thema.

Fotografie: Adobe Stock, Kerry-Lynn Prince / ProPhoto
Nouveau, 2026